İran Kürt Partileri — Siyasi Talepler

1945 KDP-İ — Kürdistan Demokrat Partisi (İran) Sosyal Demokrat ▶

"Democracy for Iran, Autonomy for Kurdistan"

Liderlik

Mustafa Hijri (Genel Sekreter)

Merkez

Koya, Irak Kürdistanı

İdeoloji

Demokratik sosyalizm, Kürt ulusal hakları

Uluslararası üyelik

Sosyalist Enternasyonal (SI) · UNPO

Siyasi Talepler

Yönetim Modeli

Federal ve Demokratik İran

KDP-İ, demokratik ve federal bir İran çerçevesinde Kürt ulusal haklarının elde edilmesi için mücadele etmektedir. İran'daki diğer ulusları — Azeri, Beluç, Türkmen, Arap — stratejik müttefik olarak görmekte, onların ulusal hak taleplerini desteklemektedir. Bu doğrultuda Federal İran için Uluslar Kongresi'ni (CNFI) kurmuştur.

Kürt Özerkliği

Rojhilat için Özerklik

Federal sistem içinde İran Kürdistanı'nın (Rojhilat) özerk yönetim hakkı. KDP-İ, UNPO'da Rojhilat'ın resmi temsilcisidir.

Sosyal Adalet

Demokratik Sosyalizm

Bireyler ve ulusların üyeleri olarak tüm insanların yaşamın her alanında özgür ve eşit olması. Ekonomik, siyasi ve sosyal politikalar bu inanç üzerine inşa edilmiştir.

Resmi kaynak: pdki.org/english/about

1969 / 2000 Komala — İran Kürdistanı Komala Partisi (Mohtadi kolu) Sosyal Demokrat ▶

Liderlik

Abdullah Mohtadi

Merkez

Irak Kürdistanı

İdeoloji

Sosyal demokrasi, laiklik, federalizm

Tarihsel not

1969'da kuruldu; 2000'de CPI bünyesinden ayrılarak sosyal demokrat çizgiye geçti

Siyasi Talepler

Yönetim Modeli

Özgür, Federal ve Demokratik İran

Komala (Mohtadi), İran'da özgür, federal ve demokratik bir sistem için mücadele etmektedir. Teokratik rejimin sona erdirilmesi ve laik demokratik düzenin kurulması temel hedef olarak tanımlanmıştır.

Kürt ve Azınlık Hakları

Eşit Haklar ve Özerklik

İran Kürtleri (Rojhilat) ve diğer azınlıkların eşit siyasi ve kültürel haklarla tanınması. Federal yapı içinde Kürdistan'ın özerk yönetimi.

Resmi kaynak: komalainternational.org

1969 / 1983 Komala — İran Komünist Partisi Kürdistan Örgütü (Alizadeh kolu) Sol / Marksist ▶

Liderlik

Ebrahim Alizadeh

Merkez

Irak Kürdistanı

İdeoloji

Marksizm-Leninizm, işçi sınıfı siyaseti

Tarihsel not

1983'te İran Komünist Partisi'ne (CPI) katıldı; 2000 bölünmesinden sonra CPI'nin Kürdistan kanadı olarak ayrı varlığını sürdürdü

Siyasi Talepler

Rejim Değişikliği

İslam Cumhuriyeti'nin Devrilmesi

İran İslam Cumhuriyeti'nin devrilmesi mücadelesinde diğer siyasi güçlerle işbirliğine açık olunması gerektiği savunulmaktadır. Rojhilat'ın kaderinin, Kürtlerin siyasi iradesini yansıtmayan herhangi bir kararla belirlenmesine karşı çıkılacağı vurgulanmaktadır.

Kadın Özgürlüğü

Toplumsal Kurtuluş

Kadın özgürlüğü ve toplumsal kurtuluş meselesi Kürt siyasi gündeminin merkezine konulmaktadır. İşçi sendikaları ve örgütlenmelerinin güçlendirilmesi zorunlu görülmektedir.

Ekonomik Model

İşçi Sınıfına Dayalı Sistem

Rojhilat'ın geleceğinde öngörülen yönetim modeli, işçi sınıfının çıkarlarını gözeten bir sistemdir.

Resmi kaynak: komalah.org

2007 Komala — Kürdistan Emekçileri Örgütü (İlkhanizadeh kolu) Sol / Marksist ▶

Liderlik

Omar İlkhanizadeh

Merkez

Irak Kürdistanı

İdeoloji

Marksist-Leninist

Tarihsel not

2007'de CPI/Komala bünyesinden bölünme sonucu ortaya çıktı

Siyasi Talepler

Ulusal Hak

Kürtlerin Kendi Kaderini Tayin Hakkı

Kürt halkının kendi kaderini tayin hakkı. Sosyalist İran çerçevesinde ulusal ve sınıfsal kurtuluşun birlikte gerçekleştirilmesi.

Yönetim

Sosyalist İran

İşçi konseylerine dayalı, emekçi sınıfın yönetimde belirleyici olduğu bir İran hedeflenmektedir.

Resmi kaynak: komele.org

2004 PJAK — Kürdistan Özgür Yaşam Partisi Demokratik Konfederalizm ▶

İdeoloji

Demokratik konfederalizm, ekoloji, kadın özgürlüğü

Faaliyet alanı

İran-Irak sınırı, Kandil bölgesi

İdeolojik Temel

Abdullah Öcalan'ın demokratik konfederalizm modeli

Örgütsel özellik

Militanların yaklaşık yarısı kadınlardan oluşmaktadır

Siyasi Talepler

Siyasi Model

Demokratik Konfederalizm

Rojhilat'ta demokratik konfederalizm sisteminin hayata geçirilmesi. Demokratik, ekolojik ve cinsiyete duyarlı bir toplum paradigması hedeflenmektedir. Köylerde köy konseyleri, şehirlerde özgür vatandaşlık konseyleri ve il konseyleri kurulması öngörülmektedir.

Rejim Dönüşümü

İran'ın Demokratik Dönüşümü

İran'daki hükümet iktidarının ve teokrasinin köklü biçimde değiştirilmesi. Etnik azınlıklar için özerkliği kabul eden federal ve demokratik bir hükümet yapısı. İran'ın tüm halklarıyla ortak demokratik dönüşüm.

Toplumsal Paradigma

Kadın Özgürlüğü ve Ekoloji

Kadın özgürlüğü ve ekolojik sürdürülebilirlik, yeni toplumsal paradigmanın temel eksenleri olarak konumlandırılmaktadır.

Resmi kaynak: pjak.org

1991 PAK — Kürdistan Özgürlük Partisi Milliyetçi / Cumhuriyetçi ▶

Liderlik

Hüseyin Yezdanpenah

Merkez

Irak Kürdistanı

İdeoloji

Kürt milliyetçiliği, seküler cumhuriyetçilik

Kaynak notu

Resmi site pazadik.net teknik nedenlerle erişime kapalı; bilgiler partinin kamuoyuna açık resmi açıklamalarından derlenmiştir

Siyasi Talepler

Ulusal Hedef

Kürt Ulusal Hakları ve Kendi Kaderini Tayin

PAK, Kürt ulusal kimliği ve etnik hakları ekseninde bir siyasi program yürütmektedir. İran rejimiyle müzakere yerine aktif muhalefet ve silahlı mücadeleyi benimsemektedir. PAK'ın bağımsızlık mı yoksa öz yönetim mi talep ettiği, resmi siteye erişim sağlanamadığı için kesin olarak doğrulanamadığından bu bilgi güncellenecektir.

Rejim

İran İslam Cumhuriyeti'nin Sona Erdirilmesi

İran genelinde bir halk ayaklanmasıyla rejimin sona erdirilmesi ya da iktidarının daraltılması talep edilmektedir.

Resmi kaynak: pazadik.net (erişim teknik nedenlerle sağlanamadı)

1980 Xebat — İran Kürdistanı Mücadele Örgütü Milliyetçi / Demokratik ▶

Merkez

Irak Kürdistanı

İdeoloji

Kürt milliyetçiliği; kuruluşunda İslamcı köken, günümüzde milliyetçi-demokratik söylem

Koalisyon

Şubat 2026 İran Kürdistanı Siyasi Güçler Koalisyonu imzacısı

Kaynak notu

Resmi site khabatonline.org; İngilizce programatik belgeye erişim sınırlı

Siyasi Talepler

Yönetim

İran'da Demokratik Rejim

İran'da demokratik bir yönetim sisteminin kurulması. Teokratik yapının tasfiyesi ve sivil yönetimin tesisi temel hedef olarak benimsenmiştir.

Kürt Hakları

Kürtlerin Kendi Kaderini Tayin Hakkı

Kürt halkının kendi kaderini tayin hakkı ve Rojhilat'ta özerk yönetim.

Resmi kaynak: khabatonline.org